AYVAN TAÇ OLUŞTURAN TÜRLER
Haziran 2026AYVAN TAÇ OLUŞTURAN TÜRLER
| Latince adı (otör) | Türkçe adı | Form | Nihai boy | Öne çıkan özellik | Tasarım / kullanım notu |
| Acer campestre L. | Ova akçaağacı | Ağaç | 10–15 m | Geniş yuvarlak taç | Geniş taç yapısıyla park ve yol ağaçlandırmalarında gölgeyi organize ederek mekânsal süreklilik sağlar. |
| Acer platanoides L. | Çınar yapraklı akçaağaç | Ağaç | 15–20 m | Yayvan geniş taç | Büyük kent mekânlarında sert yüzeylerle bitkisel üst örtü arasında güçlü denge oluşturur. |
| Acer pseudoplatanus L. | Dağ akçaağacı | Ağaç | 20–25 m | Geniş üst örtü | Büyük ölçekli açık alanlarda güçlü üst örtü ve mekânsal birlik oluşturur. |
| Aesculus hippocastanum L. | At kestanesi | Ağaç | 20–25 m | Yoğun yayvan taç | İnsan ölçeğini güçlendiren gölgeli toplanma ve dinlenme mekânları oluşturur. |
| Albizia julibrissin Durazz. | Gülibrişim | Ağaç | 6–10 m | Şemsiye taç | Hafif ve geçirgen gölge oluşturarak insan ölçeğinde rahat açık alanlar tanımlar. |
| Celtis australis L. | Çitlembik | Ağaç | 15–20 m | Kuraklığa dayanıklı yayvan taç | Kurak kent koşullarında geniş gölge sağlayarak kalıcı mekânsal üst örtü oluşturur. |
| Fagus sylvatica L. | Avrupa kayını | Ağaç | 25–30 m | Geniş kubbemsi taç | Büyük park ve arboretumlarda anıtsal hacim ve güçlü gölge etkisi oluşturur. |
| Fraxinus excelsior L. | Dişbudak | Ağaç | 20–30 m | Yayvan güçlü siluet | Geniş taç yapısıyla büyük peyzajlarda mekânsal süreklilik ve üst örtü oluşturur. |
| Ginkgo biloba L. | Mabet ağacı | Ağaç | 15–20 m | Yaşla genişleyen taç | Tekil kullanımlarda uzun ömürlü ve anıtsal peyzaj karakteri oluşturur. |
| Gleditsia triacanthos L. | Glediçya | Ağaç | 15–20 m | Geçirgen yayvan taç | İnce dokulu yapısıyla hafif gölge oluşturarak ferah kent mekânları oluşturur. |
| Juglans regia L. | Ceviz | Ağaç | 15–20 m | Çok geniş gölge | Dinlenme ve toplanma alanlarını tanımlayan güçlü üst örtü ağaçlarından biridir. |
| Liquidambar styraciflua L. | Sığla ağacı | Ağaç | 15–20 m | Yayvan taç ve sonbahar rengi | Mevsimsel değişimiyle geniş alanlarda güçlü görsel vurgu oluşturur. |
| Liriodendron tulipifera L. | Lale ağacı | Ağaç | 20–30 m | Büyük hacimli taç | Büyük ölçekli peyzajlarda anıtsal üst örtü ve güçlü mekânsal etki oluşturur. |
| Platanus × hispanica Mill. ex Münchh. | Londra çınarı | Ağaç | 25–35 m | Çok geniş gölge | Kamusal açık alanların üst örtüsünü tanımlayan ve gölgeyi organize eden temel kent ağacıdır. |
| Populus alba L. | Ak kavak | Ağaç | 20–30 m | Hızlı gelişen yayvan taç | Büyük alanlarda kısa sürede gölge ve doğal peyzaj karakteri oluşturur. |
| Populus nigra L. | Kara kavak | Ağaç | 20–30 m | Geniş taç | Doğal ve yarı doğal alanlarda güçlü hacim ve mekânsal süreklilik oluşturur. |
| Quercus cerris L. | Saçlı meşe | Ağaç | 20–25 m | Yayvan güçlü taç | Uzun ömürlü yapısıyla doğal peyzajın kalıcı mekânsal omurgasını oluşturur. |
| Quercus robur L. | Saplı meşe | Ağaç | 25–30 m | Anıtsal yayvan taç | Büyük açık alanların mekânsal omurgasını oluşturan temel peyzaj ağaçlarından biridir. |
| Quercus petraea (Matt.) Liebl. | Sapsız meşe | Ağaç | 20–30 m | Geniş doğal taç | Doğal karakterli peyzajlarda güçlü gölge ve hacim oluşturur. |
| Styphnolobium japonicum (L.) Schott | Japon soforası | Ağaç | 15–20 m | Şemsiye-yayvan taç | Sert kent yüzeylerini yumuşatarak dengeli gölgeli mekânlar oluşturur. |
| Tilia cordata Mill. | Küçük yapraklı ıhlamur | Ağaç | 20–25 m | Geniş taç | Yaya akslarında gölge sağlayarak mekânsal süreklilik oluşturur. |
| Tilia platyphyllos Scop. | Büyük yapraklı ıhlamur | Ağaç | 25–30 m | Güçlü gölge | Açık alanlarda insan ölçeğini tanımlayan gölge mekânları oluşturur. |
| Ulmus minor Mill. | Ova karaağacı | Ağaç | 15–25 m | Yayvan taç | Büyük park alanlarında hacim ve süreklilik sağlayan karakter türdür. |
| Cedrus libani A.Rich. | Lübnan sediri | İbreli ağaç | 20–30 m | Katmanlı yayvan taç | Büyük açık alanlarda anıtsal hacim oluşturarak mekânsal derinlik sağlar. |
| Cedrus deodara (Roxb. ex D.Don) G.Don | Himalaya sediri | İbreli ağaç | 20–30 m | Yatay katmanlı taç | Geniş peyzajlarda güçlü siluet ve dengeli mekânsal geçiş oluşturur. |
| Cedrus atlantica (Endl.) Manetti ex Carrière 'Glauca' | Mavi atlas sediri | İbreli ağaç | 15–25 m | Yayvan mavi taç | Mavi iğne yaprakları ve geniş formuyla anıtsal vurgu oluşturur. |
| Pinus pinea L. | Fıstık çamı | İbreli ağaç | 15–25 m | Şemsiye taç | Akdeniz peyzajının siluetini tanımlayan ve güçlü kimlik oluşturan karakter türdür. |
| Pinus brutia Ten. | Kızılçam | İbreli ağaç | 15–20 m | Yaşla yayvanlaşan taç | Kurak koşullarda geniş gölge ve doğal peyzaj karakteri oluşturur. |
| Taxus baccata L. | Porsuk | İbreli ağaç | 10–15 m | Geniş koyu yeşil taç | Doğal ve mimari peyzaj arasında güçlü hacim geçişi sağlar. |
| Morus alba L. 'Pendula' | Sarkık dut | Ağaç | 3–5 m | Şemsiye-yayvan taç | Küçük mekânlarda gölge ve odak noktası oluşturarak insan ölçeğini güçlendirir. |
| Pittosporum tobira (Thunb.) W.T.Aiton | Pitosporum | Herdemyeşil çalı | 2–4 m | Geniş yayvan hacim | Akdeniz peyzajında yumuşak geçişli bitkisel kitleler oluşturarak mekânsal süreklilik sağlar. |
| Viburnum tinus L. | Defne yapraklı kartopu | Herdemyeşil çalı | 2–3 m | Yayvan doğal form | Dört mevsim etkili bitkisel hacim oluşturarak mekânsal geçişleri yumuşatır. |
| Pyracantha coccinea M.Roem. | Ateş dikeni | Çalı | 2–4 m | Geniş yayılış ve meyve | Sınır mekânlarını tanımlarken mevsimsel renk ve doku etkisi oluşturur. |
| Mahonia aquifolium (Pursh) Nutt. | Oregon üzümü | Herdemyeşil çalı | 1–2 m | Yayvan yapı | Gölge alanlarda alt katmanda dengeli ve sürekli bitkisel hacim oluşturur. |
| Cotoneaster salicifolius Franch. | Söğüt yapraklı dağ muşmulası | Çalı | 2–4 m | Yayvan gelişim | Eğimli alanlarda yatay süreklilik sağlayan geniş çalı kitleleri oluşturur. |
| Cotoneaster lacteus W.W.Sm. | Büyük yapraklı dağ muşmulası | Çalı | 3–4 m | Sarkık-yayvan form | Doğal peyzajlarda geniş yatay doku ve yumuşak geçiş oluşturur. |
| Buddleja davidii Franch. | Kelebek çalısı | Çalı | 2–3 m | Yayvan doğal form | Doğal karakterli peyzajlarda geniş ve serbest bitkisel hacimler oluşturur. |
| Forsythia × intermedia Zabel | Altın çanı | Çalı | 2–3 m | Yayvan form ve erken çiçek | İlkbaharda geniş sarı renk kitleleri oluşturarak mevsimsel vurgu sağlar. |
| Kerria japonica (L.) DC. | Kerria | Çalı | 1,5–2 m | Yayılıcı form | Yumuşak geçişli doğal bitkisel hacimler oluşturarak mekânsal süreklilik sağlar. |
| Philadelphus coronarius L. | Filbahri | Çalı | 2–4 m | Geniş taç ve kokulu çiçek | Hacim, doku ve mevsimsel etkiyi birlikte oluşturan karakter çalıdır. |
| Rosa L. spp. | Peyzaj gülleri | Çalı | 0,5–2 m | Yayvan gelişim | Renk kitleleri oluşturarak yumuşak sınırlar ve doğal geçişler sağlar. |
| Spiraea × vanhouttei (Briot) Zabel | Vanhoutte spirası | Çalı | 2–3 m | Kaskat-yayvan form | Sert mekânsal çizgileri yumuşatarak doğal ve akıcı bitkisel hacimler oluşturur. |
| Weigela florida (Bunge) A.DC. | Weigela | Çalı | 2–3 m | Geniş doğal form | Küçük ve orta ölçekli peyzajlarda insan ölçeğini destekleyen yumuşak hacimler oluşturur. |
| Ceratonia siliqua L. | Keçiboynuzu | Ağaç | 8–15 m | Geniş yayvan taç | Akdeniz peyzajında güçlü gölge ve kalıcı mekânsal üst örtü oluşturan temel türlerden biridir. |
| Olea europaea L. | Zeytin | Ağaç | 6–10 m | Yaşla genişleyen doğal taç | Kültürel peyzajın karakter ağacı olarak güçlü kimlik ve doğal mekânsal vurgu oluşturur. |
| Melia azedarach L. | Tespih ağacı | Ağaç | 8–15 m | Yayvan-yuvarlak taç | Kent mekânlarında geniş gölge sağlayarak insan ölçeğinde rahat açık alanlar oluşturur. |
| Jacaranda mimosifolia D.Don | Jakaranda | Ağaç | 8–12 m | Geçirgen yayvan taç | Hafif gölgesi ve mor çiçekleriyle estetik ve geçirgen üst örtü oluşturur. |
