ŞEV VE EROZYON KONTROLÜNE UYGUN TÜRLER
Haziran 2026ŞEV VE EROZYON KONTROLÜNE UYGUN TÜRLER
| Latince adı (otör) | Türkçe adı | Form | Nihai boy | Öne çıkan özellik | Tasarım / kullanım notu |
| Cotoneaster dammeri C.K.Schneid. | Yayılıcı dağ muşmulası | Yerörtücü çalı | 0,3–0,6 m | Yoğun yayılıcı form | Düşük ve orta eğimli şevlerde sürekli bitki örtüsü oluşturarak yüzey akışını azaltan ve ince toprak kayıplarını önleyen temel yerörtücü türlerden biridir. |
| Cotoneaster horizontalis Decne. | Yatık dağ muşmulası | Yayılıcı çalı | 0,5–1 m | Yatay dallanma | Şev yüzeyini katmanlı biçimde örterek erozyonu azaltırken düzenli bitkisel doku oluşturur. |
| Cotoneaster salicifolius Franch. | Söğüt yapraklı dağ muşmulası | Çalı | 2–4 m | Güçlü kök sistemi | Dik şevlerde toprağı tutarken aynı zamanda hacimli bitki örtüsü oluşturan dayanıklı bir türdür. |
| Juniperus horizontalis Moench | Yatık ardıç | Yayılıcı ibreli çalı | 0,2–0,5 m | Yüzey örtücülük | Kurak ve taşlı şevlerde yüzeyi sürekli örterek uzun vadeli toprak stabilizasyonu sağlayan en güvenilir ibreli yerörtücülerden biridir. |
| Juniperus sabina L. | Sabin ardıcı | Yayılıcı ibreli çalı | 0,5–1,5 m | Güçlü kök sistemi | Dik ve kurak şevlerde toprağı stabilize ederek biyolojik erozyon kontrolünün temel türlerinden biridir. |
| Juniperus communis L. | Adi ardıç | İbreli çalı | 1–5 m | Kuraklığa dayanım | Doğal ve yarı doğal şevlerde uzun ömürlü toprak koruma sağlayan yerli karakterli türdür. |
| Juniperus chinensis L. | Çin ardıcı | İbreli çalı / ağaççık | 2–10 m | Kent ve şev koşullarına uyum | Yol şevleri ve eğimli arazilerde sürekli yeşil doku oluşturarak toprağı korur. |
| Lonicera pileata Oliv. | Yayılıcı hanımeli | Yerörtücü çalı | 0,5–1 m | Hızlı yayılım | Şev boyunca homojen bitki örtüsü oluşturarak yüzey akışını azaltır ve mühendislik yapıları ile doğal peyzaj arasında yumuşak geçiş sağlar. |
| Pyracantha coccinea M.Roem. | Ateş dikeni | Çalı | 2–4 m | Güçlü kök ve dikenli yapı | Şevlerde hem toprağı tutar hem de koruyucu bitki kitlesi oluşturarak işlevsel peyzaj sağlar. |
| Hypericum calycinum L. | Sarı kantaron | Yerörtücü çalı | 0,3–0,6 m | Güçlü rizom sistemi | Kısa sürede geniş alanları örterek özellikle yol şevlerinde ve orta eğimli yamaçlarda etkili yüzey erozyonu kontrolü sağlar. |
| Vinca minor L. | Cezayir menekşesi | Yerörtücü otsu | 0,1–0,2 m | Sık örtü oluşturması | Gölge ve yarı gölge şevlerde sürekli bitki örtüsü oluşturarak toprak kaybını önleyen temel yerörtücülerden biridir. |
| Cornus sanguinea L. | Kanlı kızılcık | Çalı | 2–4 m | Güçlü kök sistemi | Orta ve büyük şevlerde toprağı stabilize ederken doğal peyzaj karakterini güçlendiren çalı kitleleri oluşturur. |
| Cotinus coggygria Scop. | Duman ağacı | Çalı / küçük ağaç | 3–5 m | Kuraklığa dayanım | Fakir ve taşlı şevlerde düşük bakım ile uzun ömürlü toprak koruması sağlayarak doğal bitki örtüsü ile uyumlu yamaç peyzajı oluşturur. |
| Elaeagnus angustifolia L. | İğde | Küçük ağaç | 5–8 m | Kuraklık ve fakir toprağa dayanım | Kurak ve besince fakir şevlerde kök sistemi ile zemini güçlendirirken sürdürülebilir erozyon kontrolü sağlar. |
| Ligustrum vulgare L. | Kurtbağrı | Çalı | 2–4 m | Yoğun sürgün oluşturması | Şevlerde yüzey akışını azaltan ve sık bitki örtüsü oluşturan doğal karakterli çalı kitlesi meydana getirir. |
| Spiraea japonica L.f. | Japon keçisakalı | Çalı | 0,5–1 m | Yoğun dallanma | Düşük eğimli şevlerde dekoratif ve işlevsel yüzey örtüsü oluşturur. |
| Spiraea × vanhouttei (Briot) Zabel | Vanhoutte keçisakalı | Çalı | 1,5–2,5 m | Yayılıcı form | Orta eğimli şevlerde toprağı örterken aynı zamanda hacimli bitkisel doku oluşturur. |
| Tamarix ramosissima Ledeb. | Ilgın | Büyük çalı / küçük ağaç | 3–6 m | Tuz ve kuraklık toleransı | Kurak, rüzgârlı ve tuzlu şevlerde uzun süreli toprak koruması sağlayarak güvenilir biyolojik stabilizasyon oluşturur. |
| Pinus nigra J.F.Arnold | Karaçam | Büyük ibreli ağaç | 20–30 m | Derin kök sistemi | Geniş şevlerde uzun dönemli stabilizasyon sağlayan ve biyomühendislik uygulamalarında temel rol üstlenen yerli orman ağacıdır. |
| Pinus sylvestris L. | Sarıçam | Büyük ibreli ağaç | 20–35 m | Soğuğa dayanım | Yüksek rakımlı ve soğuk bölgelerde şev stabilizasyonu sağlayarak doğal orman karakterini güçlendirir. |
| Fraxinus ornus L. | Çiçekli dişbudak | Küçük-Orta boy ağaç | 10–15 m | Kuraklığa dayanım | Kurak yamaçlarda düşük bakım gerektiren doğal ağaç dokuları oluşturarak toprak stabilizasyonu ve peyzaj bütünlüğünü birlikte sağlar. |
| Alnus glutinosa (L.) Gaertn. | Kızılağaç | Orta-Büyük ağaç | 20–30 m | Nemli topraklarda güçlü kök | Dere ve su kenarı şevlerinde zemini güçlendirerek biyomühendislik uygulamalarının temel ağaç türlerinden biridir. |
| Populus alba L. | Ak kavak | Büyük ağaç | 20–30 m | Güçlü kök sistemi | Hızlı gelişimi sayesinde geniş şevlerde kısa sürede stabilizasyon sağlayan öncü ağaç türlerinden biridir. |
| Salix alba L. | Ak söğüt | Büyük ağaç | 15–25 m | Yaygın kök sistemi | Akarsu ve nemli şevlerde biyomühendislik ve doğal erozyon kontrolü uygulamalarının vazgeçilmez türlerinden biridir. |
| Hippophae rhamnoides L. | Yalancı iğde | Çalı | 2–5 m | Güçlü kök sürgünleri | Dik ve kurak şevlerde uzun vadeli stabilizasyon sağlayan, iklim dirençli erozyon kontrol türlerinin başında gelir. |
| Juniperus oxycedrus L. | Katran ardıcı | İbreli çalı / küçük ağaç | 3–10 m | Kuraklığa ve taşlı toprağa dayanım | Kurak ve taşlı şevlerde uzun ömürlü stabilizasyon sağlayan temel yerli ibreli türlerden biridir. |
| Juniperus phoenicea L. | Fenike ardıcı | İbreli çalı / küçük ağaç | 3–8 m | Akdeniz iklimine uyum | Kıyı ve kalkerli şevlerde güçlü kök sistemi ile doğal stabilizasyon sağlar. |
| Pistacia terebinthus L. | Menengiç | Büyük çalı / küçük ağaç | 4–10 m | Kurakçıl peyzaja uyum | Kurakçıl peyzaj ve erozyon kontrolü açısından geleceğin stratejik yerli türlerinden biridir. |
| Pistacia atlantica Desf. | Atlas sakızı | Orta boy ağaç | 8–15 m | Aşırı kuraklığa dayanım | Kurak ve sıcak şevlerde uzun ömürlü, düşük bakım gerektiren sürdürülebilir stabilizasyon sağlar. |
| Quercus coccifera L. | Kermes meşesi | Herdem yeşil çalı | 1–4 m | Güçlü kök ve sürgün sistemi | Akdeniz şevlerinde uzun süreli biyolojik stabilizasyon sağlayan temel doğal çalı türlerinden biridir. |
| Spartium junceum L. | Katırtırnağı | Çalı | 2–4 m | Hızlı kök gelişimi | Yeni oluşturulan yol şevlerinde hızlı bitkisel örtü sağlayarak ilk dönem erozyon kontrolünde önemli rol oynar. |
| Rhus coriaria L. | Sumak | Büyük çalı | 2–5 m | Kök sürgünleri ile yayılım | Kurak şevlerde geniş alanları kaplayarak uzun süreli stabilizasyon sağlayan öncü yerli türdür. |
| Crataegus monogyna Jacq. | Alıç | Küçük ağaç | 5–10 m | Güçlü kök sistemi | Doğal yamaç peyzajında toprak koruma ve ekolojik süreklilik sağlayan değerli yerli türdür. |
