SONBAHAR ETKİSİ YÜKSEK KOMPOZİSYON TÜRLERİ
Haziran 2026SONBAHAR ETKİSİ YÜKSEK KOMPOZİSYON TÜRLERİ
| Latince adı (otör) | Türkçe adı | Form | Nihai boy | Öne çıkan özellik | Tasarım / kullanım notu |
| Acer griseum (Franch.) Pax | Tarçın kabuklu akçaağaç | Küçük ağaç | 6–9 m | Sonbahar rengi ve soyulan kabuk | Sonbahar renklenmesini kış boyunca devam ettiren, mevsim geçişini görünür kılan odak ağacıdır. |
| Acer palmatum Thunb. | Japon akçaağacı | Küçük ağaç | 4–8 m | Kırmızı–turuncu sonbahar rengi | Sonbaharın ince renk geçişlerini vurgulayan sakin fakat güçlü vurgu ağacıdır. |
| Acer rubrum L. | Kırmızı akçaağaç | Ağaç | 12–18 m | Yoğun kırmızı sonbahar rengi | Büyük alanlarda sonbaharın baskın renk katmanını oluşturan ana ağaçlardan biridir. |
| Amelanchier × lamarckii F.G.Schroed. | Amelanchier | Küçük ağaç | 4–8 m | Turuncu-kırmızı yaprak rengi | Meyve, zarif dallanma ve sonbahar renklenmesini bir araya getiren geçiş ağacıdır. |
| Betula utilis D.Don var. jacquemontii (Spach) Winkl. | Himalaya huşu | Ağaç | 10–15 m | Sarı yaprak ve beyaz gövde | Sonbahar sonrası dönemde de gövdesiyle mekâna kimlik kazandıran yapı ağacıdır. |
| Carpinus betulus L. | Gürgen | Ağaç | 15–20 m | Altın sarısı yaprak | Sonbahar kompozisyonunun yapısal omurgasını oluşturan güçlü peyzaj ağacıdır. |
| Ginkgo biloba L. | Mabet ağacı | Ağaç | 15–25 m | Altın sarısı sonbahar rengi | Tekil kullanımlarda sonbaharın en güçlü sarı vurgu ağacıdır. |
| Liquidambar styraciflua L. | Sığla ağacı | Ağaç | 15–25 m | Kırmızı–mor sonbahar rengi | Sonbahar peyzajının karakter ağacı olarak geniş alanlarda baskın vurgu oluşturmalıdır. |
| Malus floribunda Siebold ex Van Houtte | Süs elması | Küçük ağaç | 4–6 m | Meyve ve sonbahar rengi | Meyveleriyle sonbaharı kış mevsimine taşıyan çok mevsimli vurgu ağacıdır. |
| Parrotia persica (DC.) C.A.Mey. | Demir ağacı | Küçük ağaç | 6–10 m | Çok renkli sonbahar yaprağı | Sarı, turuncu ve kırmızı tonları aynı anda taşıyarak sonbahar kompozisyonunun merkezini oluşturur. |
| Pyrus calleryana Decne. | Süs armudu | Ağaç | 8–12 m | Mor-kırmızı yaprak rengi | Yapısal formu ve renklenmesi ile kent peyzajlarında güçlü mevsimsel vurgu oluşturur. |
| Sorbus aucuparia L. | Üvez | Küçük ağaç | 8–12 m | Meyve ve yaprak rengi | Meyveleriyle sonbaharın etkisini kış aylarına taşıyan geçiş ağacıdır. |
| Cornus mas L. | Kızılcık | Küçük ağaç | 4–7 m | Meyve ve sarı yaprak | Sonbaharı doğal karakterli peyzajlara taşıyan çok yönlü yerli türdür. |
| Viburnum opulus L. | Gilaburu | Büyük çalı | 3–5 m | Meyve ve kırmızı yaprak | İkinci katmanda renk ve meyve etkisini aynı anda oluşturan güçlü vurgu çalısıdır. |
| Cornus alba L. | Beyaz kızılcık | Çalı | 2–3 m | Sonbahar rengi ve kırmızı sürgün | Sonbahardan kışa geçişi kesintisiz hale getiren temel çalılardan biridir. |
| Cornus sanguinea L. | Kanlı kızılcık | Çalı | 2–4 m | Yaprak ve sürgün rengi | Sonbahar ile kış arasında renk sürekliliği sağlayan doğal karakterli çalıdır. |
| Hydrangea quercifolia Bartram | Meşe yapraklı ortanca | Çalı | 1,5–2,5 m | Mor-kırmızı sonbahar yaprağı | Alt katmanda sıcak sonbahar renklerini yoğunlaştıran güçlü vurgu çalısıdır. |
| Nandina domestica Thunb. | Cennet bambusu | Çalı | 1–2 m | Kırmızı yaprak ve meyve | Sonbahardan kışa uzanan renk sürekliliğini sağlayan geçiş bitkisidir. |
| Physocarpus opulifolius (L.) Maxim. | Dokuz kabuk | Çalı | 2–3 m | Yaprak ve meyve etkisi | Koyu tonlu yapraklarıyla sonbahar kompozisyonlarına kontrast ve derinlik kazandırır. |
| Spiraea japonica L.f. | Japon keçisakalı | Çalı | 0,8–1,5 m | Sonbahar yaprak rengi | Alt katmanda renk geçişlerini yumuşatan geniş kitleler halinde kullanılmalıdır. |
| Viburnum tinus L. | Defne yapraklı kartopu | Çalı | 2–4 m | Sürekli yeşil yapı | Sonbahar renklenen türler için sakin ve kalıcı bir arka plan oluşturur. |
| Taxus baccata L. | Porsuk | İbreli | 5–15 m | Koyu yeşil fon | Sonbahar renklerini vurgulayan güçlü yapısal arka plan bitkisidir. |
| Calamagrostis × acutiflora (Schrad.) DC. | Kamış otu | Süs çimi | 1,2–1,8 m | Sonbahar başakları | Dikey ritim oluşturarak sonbahar kompozisyonuna hareket kazandırır. |
| Miscanthus sinensis Andersson | Çin gümüş otu | Süs çimi | 1,5–2 m | Başak ve ince doku | Rüzgâr ve ışıkla değişen yapısı sayesinde sonbaharın dinamizmini görünür kılar. |
| Molinia caerulea (L.) Moench | Mor çayır otu | Süs çimi | 0,8–1,5 m | Altın sarısı doku | Sonbahar renklerini hafif ve geçirgen bir katman halinde yansıtır. |
| Panicum virgatum L. | Dallı darı | Süs çimi | 1–1,8 m | Bakır-kırmızı renklenme | Sonbaharın sıcak tonlarını ince dokulu geniş kitleler halinde ifade etmek için kullanılmalıdır. |
| Cotinus coggygria Scop. | Duman ağacı | Büyük çalı / küçük ağaç | 3–5 m | Kırmızı-turuncu sonbahar rengi | Sonbahar kompozisyonunun orta katmanında güçlü renk geçişleri oluşturan yerli türdür. |
| Punica granatum L. | Nar | Küçük ağaç | 3–5 m | Sonbahar meyvesi ve sarı yaprak | Meyve etkisiyle sonbaharı kışa taşıyan Akdeniz karakterli vurgu ağacıdır. |
| Pistacia terebinthus L. | Menengiç | Küçük ağaç | 4–8 m | Kırmızı-turuncu yaprak rengi | Doğal ve kurak peyzajlarda sonbaharın en güçlü yerli renk ağaçlarından biridir. |
| Pistacia atlantica Desf. | Atlantik sakızı | Ağaç | 6–12 m | Altın sarısı sonbahar rengi | Kurak bölgelerde sonbahar karakterini tanımlayan güçlü yerel ağaçtır. |
| Arbutus unedo L. | Kocayemiş | Büyük çalı / küçük ağaç | 4–8 m | Meyve ve sürekli yeşil yapı | Sonbaharda aynı anda meyve ve çiçek taşıyarak çok katmanlı mevsimsel etki oluşturur. |
| Arbutus andrachne L. | Sandal ağacı | Küçük ağaç | 5–10 m | Soyulan gövde ve sıcak renkler | Sonbahar sonrası dönemde de gövdesiyle mekânsal etkiyi sürdüren Akdeniz türüdür. |
