AKDENİZ KARAKTERLİ PEYZAJLAR İÇİN TÜR ÖNERİLERİ
Haziran 2026AKDENİZ KARAKTERLİ PEYZAJLAR İÇİN TÜR ÖNERİLERİ
| Latince adı (otör) | Türkçe adı | Form | Nihai boy | Öne çıkan özellik | Tasarım / kullanım notu |
| Olea europaea L. | Zeytin | Ağaç | 6–12 m | Heykelsi gövde | Yaşanmışlık hissi veren gövdesi ile mekânın zaman katmanını oluşturan temel Akdeniz ağacıdır. |
| Cupressus sempervirens L. | Servi | İbreli ağaç | 20–30 m | Dikey siluet | Az sayıda fakat güçlü tekrarlarla Akdeniz peyzajının ritmini oluşturmalıdır. |
| Pinus pinea L. | Fıstık çamı | Ağaç | 15–25 m | Şemsiye taç | Etkisi, çevresinde bırakılan boşluk ile kurduğu ilişkiden kaynaklanır. |
| Pinus halepensis Mill. | Halep çamı | Ağaç | 12–20 m | Kuraklığa dayanım | Topoğrafyanın doğal devamı olarak kullanılmalıdır. |
| Quercus ilex L. | Pırnal meşesi | Ağaç | 15–25 m | Yaprak dökmeyen güçlü yapı | Uzun ömürlü mekânsal omurga oluşturan temel Akdeniz ağacıdır. |
| Ceratonia siliqua L. | Keçiboynuzu | Ağaç | 8–15 m | Kuraklığa yüksek dayanım | Gölge, süreklilik ve yaşanmışlık hissi oluşturan ana Akdeniz ağacıdır. |
| Celtis australis L. | Dağdağan | Ağaç | 15–20 m | Geniş gölge | Yapay forma zorlanmadan doğal taç gelişimine izin verilmelidir. |
| Platanus orientalis L. | Doğu çınarı | Ağaç | 20–30 m | Güçlü gölge | Meydan, avlu ve su kenarı mekânlarının sosyal odak ağacıdır. |
| Cercis siliquastrum L. | Erguvan | Küçük ağaç | 6–10 m | İlkbahar çiçeklenmesi | Sert Akdeniz dokusu içinde kontrollü mevsimsel vurgu oluşturmalıdır. |
| Punica granatum L. | Nar | Büyük çalı / küçük ağaç | 3–6 m | Meyve ve çiçek etkisi | Avlu ve yarı doğal Akdeniz bahçelerinde kültürel peyzaj elemanı olarak kullanılmalıdır. |
| Arbutus unedo L. | Kocayemiş | Büyük çalı / küçük ağaç | 4–8 m | Dört mevsim etkili | Doğal Akdeniz peyzajında alt tabaka ağacı olarak kullanılmalıdır. |
| Arbutus andrachne L. | Sandal ağacı | Küçük ağaç | 5–10 m | Soyulan kırmızı kabuk | Gövdesiyle mekân karakteri oluşturan heykelsi yerli türdür. |
| Laurus nobilis L. | Defne | Büyük çalı / küçük ağaç | 4–10 m | Yaprak dökmeyen yapı | Akdeniz peyzajının sürekliliğini sağlayan temel türlerden biridir. |
| Myrtus communis L. | Mersin | Çalı | 2–4 m | Aromatik yapı | Doğal maki dokusunun ana çalılarından biridir. |
| Phillyrea latifolia L. | Akçakesme | Büyük çalı | 3–6 m | Yoğun doğal form | Müdahalenin azaltıldığı peyzajlarda doğal çalı katmanını oluşturur. |
| Pistacia lentiscus L. | Sakız ağacı | Büyük çalı | 2–5 m | Yaprak dökmeyen kurakçıl yapı | Taş ve çakıl yüzeylerle birlikte doğal Akdeniz dokusu oluşturmalıdır. |
| Pistacia terebinthus L. | Menengiç | Küçük ağaç / büyük çalı | 4–8 m | Heykelsi doğal form | Kurak Akdeniz peyzajının karakterini belirleyen temel yerli türlerden biridir. |
| Quercus coccifera L. | Kermes meşesi | Büyük çalı | 1–3 m | Yaprak dökmeyen maki türü | Budanmış çalı değil, doğal maki topluluğunun karakter elemanı olarak kullanılmalıdır. |
| Erica arborea L. | Funda ağacı | Büyük çalı / küçük ağaç | 3–6 m | İnce dokulu doğal yapı | Maki içinde yumuşak geçişler oluşturan önemli alt tabaka türüdür. |
| Erica manipuliflora Salisb. | Püren | Çalı | 1–2 m | Sonbahar çiçeklenmesi | Doğal maki alt tabakasının karakter türlerinden biridir. |
| Rhamnus alaternus L. | Akdiken | Büyük çalı | 2–5 m | Yaprak dökmeyen yapı | Doğal Akdeniz çalı katmanının sürekliliğini sağlar. |
| Vitex agnus-castus L. | Hayıt | Büyük çalı / küçük ağaç | 3–6 m | Yaz çiçeklenmesi | Su kenarları ve kurak geçiş alanlarında doğal doku oluşturmalıdır. |
| Nerium oleander L. | Zakkum | Büyük çalı | 3–5 m | Uzun çiçeklenme | Büyük kitleler halinde kullanılarak güçlü renk alanları oluşturmalıdır. |
| Lavandula angustifolia Mill. | Lavanta | Çalı | 0,6–1 m | Aromatik yapı | Tekil kullanımdan çok tekrarlarla ritim oluşturmalıdır. |
| Lavandula stoechas L. | Karabaş lavanta | Çalı | 0,5–1 m | Yerli Akdeniz türü | Doğal maki dokusu içinde serbest gelişen gruplar halinde kullanılmalıdır. |
| Salvia rosmarinus Spenn. | Biberiye | Çalı | 1–2 m | Yaprak dökmeyen aromatik yapı | Taş duvarlar ve sert yüzeylerle birlikte Akdeniz kimliğini güçlendirmelidir. |
| Santolina chamaecyparissus L. | Santolina | Çalı | 0,5–0,8 m | Gri yaprak dokusu | Açık renk taş yüzeylerle kontrast oluşturarak kullanılmalıdır. |
| Teucrium fruticans L. | Mavi çalı adaçayı | Çalı | 1,5–2,5 m | Gümüşi yaprak | Gri-yeşil Akdeniz bitki paletinin ana doku elemanlarından biridir. |
| Cistus creticus L. | Pembe laden | Çalı | 1–1,5 m | Kurakçıl doğal yapı | Budanmadan, doğal yayılışı korunarak kullanılmalıdır. |
| Cistus salviifolius L. | Ak laden | Çalı | 1–1,5 m | Düşük bakım | Kayalık ve fakir topraklarda doğal örtü oluşturmalıdır. |
| Spartium junceum L. | Katırtırnağı | Büyük çalı | 2–4 m | Kuraklık dayanımı | Yamaçlarda ve geçiş alanlarında serbest gelişimine izin verilmelidir. |
| Juniperus oxycedrus L. | Katran ardıcı | İbreli çalı / küçük ağaç | 2–8 m | Yerli kurakçıl yapı | Akdeniz doğal peyzajının temel omurga türlerinden biridir. |
| Juniperus phoenicea L. | Finike ardıcı | İbreli çalı / küçük ağaç | 3–8 m | Kıyı koşullarına uyum | Deniz etkisindeki peyzajlarda yapısal süreklilik oluşturur. |
| Pyrus amygdaliformis Vill. | Ahlat | Küçük ağaç | 4–8 m | Kuraklığa yüksek dayanım | Kurak Akdeniz peyzajında doğal vurgu ağacı olarak kullanılmalıdır. |
| Rhus coriaria L. | Sumak | Büyük çalı | 2–4 m | Güçlü sonbahar rengi | Doğal peyzaja mevsimsel değişim ve renk dinamizmi kazandırır. |
| Calicotome villosa (Poir.) Link | Keçiboğan | Çalı | 1–3 m | Kurak yamaç uyumu | Doğal yamaç ve erozyon kontrolü gerektiren alanlarda kullanılmalıdır. |
| Anagyris foetida L. | Kokar geven | Büyük çalı | 2–4 m | Kış çiçeklenmesi | Kurak Akdeniz peyzajında doğal çeşitlilik sağlayan özel türlerden biridir. |
