KENT KOŞULLARINA DAYANIKLI TÜRLER
Haziran 2026KENT KOŞULLARINA DAYANIKLI TÜRLER
| Latince adı (otör) | Türkçe adı | Form | Nihai boy | Öne çıkan özellik | Tasarım / kullanım notu |
| Acer campestre L. | Ova akçaağacı | Ağaç | 10–15 m | Kent stresine dayanım | Dar sokaklar ve yoğun yapılaşmış alanlarda insan ölçeğinde gölge oluşturarak konforlu kent mekânları üretir. |
| Acer platanoides L. | Çınar yapraklı akçaağaç | Ağaç | 15–25 m | Hava kirliliği ve kent toleransı | Meydanlar ve geniş yaya alanlarında güçlü gölge ve mekânsal süreklilik sağlayan temel kent ağacıdır. |
| Acer pseudoplatanus L. | Dağ akçaağacı | Ağaç | 20–30 m | Yüksek adaptasyon | Büyük ölçekli kent parklarında güvenilir üst örtü oluşturarak mekânsal bütünlüğü güçlendirir. |
| Acer rubrum L. | Kırmızı akçaağaç | Ağaç | 15–25 m | Sonbahar renklenmesi | Kent parklarında mevsimsel değişimi güçlü biçimde vurgulayan odak ağacıdır. |
| Aesculus hippocastanum L. | At kestanesi | Ağaç | 20–25 m | Gösterişli çiçek ve büyük taç | Tarihî kent dokularında ve geniş açık alanlarda anıtsal karakter oluşturur. |
| Alnus glutinosa (L.) Gaertn. | Kızılağaç | Ağaç | 20–25 m | Yüksek adaptasyon | Nemli kent alanlarında ve ekolojik koridorlarda çevresel süreklilik sağlayan güçlü üst örtü ağacıdır. |
| Betula pendula Roth | Huş | Ağaç | 15–20 m | Zarif gövde | Açık renkli gövdesiyle sert kent dokusunu yumuşatan estetik vurgu ağacıdır. |
| Carpinus betulus L. | Gürgen | Ağaç | 15–25 m | Yoğun taç yapısı | Caddelerde ve parklarda güçlü mekânsal sınırlar oluşturan uzun ömürlü kent ağacıdır. |
| Celtis australis L. | Çitlembik | Ağaç | 15–25 m | Çok yüksek kent dayanımı | Kuraklık, sıcaklık ve sıkışmış toprak koşullarında süreklilik sağlayarak iklim dirençli kent peyzajının temel üst örtü türlerinden biridir. |
| Ginkgo biloba L. | Mabet ağacı | Ağaç | 15–25 m | Çok yüksek stres toleransı | Yoğun hava kirliliği ve sert kent koşullarında uzun ömürlü, seçkin ve güvenilir kent ağacıdır. |
| Gleditsia triacanthos L. | Gladiçya | Ağaç | 15–25 m | Hafif gölge | Sert zemin oranı yüksek alanlarda geçirgen gölge sağlayarak ferah kent mekânları oluşturur. |
| Liquidambar styraciflua L. | Amerikan sığlası | Ağaç | 20–30 m | Sonbahar renklenmesi | Kent parklarında mevsimsel değişimi güçlü biçimde yansıtan vurgu ağacıdır. |
| Platanus orientalis L. | Doğu çınarı | Ağaç | 25–35 m | Güçlü üst örtü | Büyük açık alanlarda güçlü gölge üreterek kentsel ısı adası etkisini azaltan ve kent kimliğini taşıyan temel üst örtü ağaçlarından biridir. |
| Platanus × hispanica Mill. ex Münchh. | Londra çınarı | Ağaç | 25–35 m | Çok yüksek kent toleransı | Yoğun trafik koridorlarında hava kalitesini iyileştiren ve uzun dönemli kent omurgasını oluşturan başlıca yol ağacıdır. |
| Populus alba L. | Ak kavak | Ağaç | 20–30 m | Hızlı gelişim | Büyük açık alanlarda hızlı üst örtü oluşturarak yeşil altyapıyı güçlendirir. |
| Populus nigra L. | Kara kavak | Ağaç | 20–30 m | Hızlı gelişim | Geniş kent alanlarında büyük ölçekli bitkisel kitleler oluşturur. |
| Prunus cerasifera Ehrh. | Süs eriği | Ağaç | 5–10 m | Yaprak ve çiçek etkisi | Kent içinde renk kontrastı oluşturan önemli vurgu ağaçlarından biridir. |
| Quercus cerris L. | Saçlı meşe | Ağaç | 20–30 m | Kuraklık ve kent dayanımı | İklim değişikliği etkilerinin hissedildiği kentlerde uzun vadeli yeşil omurga oluşturur. |
| Quercus robur L. | Saplı meşe | Ağaç | 20–35 m | Anıtsal karakter | Büyük kent parklarında kuşaklar boyunca varlığını sürdürebilen anıtsal yeşil omurgalar oluşturur. |
| Robinia pseudoacacia L. | Yalancı akasya | Ağaç | 15–25 m | Sert koşullara dayanım | Düşük bakım gereksinimiyle zorlu kent alanlarında güvenilir üst örtü sağlar. |
| Styphnolobium japonicum (L.) Schott | Japon soforası | Ağaç | 15–20 m | Çok yüksek kent toleransı | Sıcaklık, kuraklık ve hava kirliliğini birlikte tolere ederek çağdaş kent peyzajında iklim dirençli üst örtü ağacı olarak değerlendirilmelidir. |
| Tilia cordata Mill. | Küçük yapraklı ıhlamur | Ağaç | 20–30 m | Yoğun gölge | Yaya alanları ve caddelerde güçlü gölge sağlayarak çevresel konfor üretir. |
| Tilia tomentosa Moench | Gümüşi ıhlamur | Ağaç | 20–30 m | Kent stresi toleransı | İnsan odaklı, gölgeli ve konforlu kamusal mekânların oluşturulmasında öncelikli tercih edilmelidir. |
| Ulmus minor Mill. | Ova karaağacı | Ağaç | 20–30 m | Güçlü adaptasyon | Değişken kent koşullarında kalıcı ve güçlü mekânsal yapı oluşturur. |
| Cedrus atlantica (Endl.) Manetti ex Carrière | Atlas sediri | İbreli ağaç | 20–30 m | Kirlilik ve kuraklık dayanımı | Büyük kent parklarında dört mevsim kalıcı hacim ve güçlü siluet oluşturur. |
| Cedrus deodara (Roxb. ex D.Don) G.Don | Himalaya sediri | İbreli ağaç | 20–35 m | Zarif siluet | Geniş açık alanlarda heykelsi etkisiyle odak noktası oluşturur. |
| Cupressus arizonica Greene | Arizona servisi | İbreli ağaç | 10–20 m | Kuraklık ve kent dayanımı | Yol kenarlarında ve kent girişlerinde güçlü perdeleme sağlar. |
| Cupressus sempervirens L. | Akdeniz servisi | İbreli ağaç | 15–25 m | Dikey form | Akdeniz kent peyzajında düşey vurgu ve mekânsal ritim oluşturan karakter türdür. |
| Juniperus virginiana L. | Virginia ardıcı | İbreli ağaç | 10–15 m | Güçlü adaptasyon | Zorlu kent alanlarında dört mevsim kalıcı yeşil doku oluşturur. |
| Pinus nigra J.F.Arnold | Karaçam | İbreli ağaç | 20–30 m | Endüstriyel alan dayanımı | Kent çevresinde ve sanayi alanlarında dayanıklı yeşil kuşaklar oluşturur. |
| Pinus pinea L. | Fıstık çamı | İbreli ağaç | 15–25 m | Şemsiye taç | Kıyı kentlerinde güçlü kimlik oluşturan simgesel üst örtü ağacıdır. |
| Taxus baccata L. | Porsuk | İbreli ağaç | 8–15 m | Yoğun doku | Mimari ve kontrollü bitkisel hacimler oluşturmak için kullanılır. |
| Berberis thunbergii DC. | Kadın tuzluğu | Çalı | 1–2 m | Yaprak rengi | Kent içinde güçlü renk kontrastı oluşturan dayanıklı bordür çalısıdır. |
| Buxus sempervirens L. | Şimşir | Herdemyeşil çalı | 1–3 m | Budamaya uygunluk | Resmî ve geometrik peyzajların temel bitkisel elemanıdır. |
| Cornus alba L. | Beyaz kızılcık | Çalı | 2–3 m | Kırmızı sürgün | Kış döneminde renk etkisi oluşturarak mevsimsel süreklilik sağlar. |
| Cornus sanguinea L. | Kızılcık | Çalı | 2–4 m | Güçlü adaptasyon | Doğal karakterli kent peyzajlarında geçiş elemanı olarak kullanılır. |
| Cotoneaster dammeri C.K.Schneid. | Yayılıcı dağ muşmulası | Yerörtücü çalı | 0,3–0,6 m | Düşük bakım | Yol kenarı ve refüjlerde dayanıklı zemin örtüsü oluşturur. |
| Cotoneaster franchetii Bois | Franchet dağ muşmulası | Çalı | 2–3 m | Yoğun yapı | Trafik koridorlarında çevresel filtre ve bitkisel perde oluşturur. |
| Cotoneaster horizontalis Decne. | Yatay dağ muşmulası | Çalı | 0,5–1 m | Mimari dallanma | Duvar önü ve eğimli alanlarda estetik doku oluşturur. |
| Elaeagnus angustifolia L. | İğde | Küçük ağaç / büyük çalı | 5–8 m | Kuraklık ve kent dayanımı | Düşük bakım gereksinimiyle zorlu kent koşullarında güvenilir yeşil kitle oluşturur. |
| Elaeagnus × ebbingei Doorenbos | Ebbing iğdesi | Herdemyeşil çalı | 3–5 m | Güçlü filtreleme etkisi | Trafik koridorlarında hava kirleticilerini filtreleyen stratejik kent çalısıdır. |
| Euonymus japonicus Thunb. | Japon taflanı | Herdemyeşil çalı | 1–3 m | Kent dayanımı | Yoğun kent dokusunda düzenli ve kalıcı bitkisel hacim oluşturur. |
| Forsythia × intermedia Zabel | Altın çanı | Çalı | 2–3 m | Erken çiçeklenme | İlkbahar mevsimini güçlü biçimde tanımlayan vurgu çalısıdır. |
| Hibiscus syriacus L. | Ağaç hatmi | Çalı | 2–4 m | Uzun çiçeklenme | Kent içinde yaz boyunca renk etkisi oluşturan önemli çalılardandır. |
| Ligustrum japonicum Thunb. | Japon kurtbağrı | Herdemyeşil çalı | 3–5 m | Yoğun doku | Güçlü perdeleme ve mekânsal sınırlar oluşturan kent çalısıdır. |
| Ligustrum ovalifolium Hassk. | Oval yapraklı kurtbağrı | Çalı | 2–4 m | Budamaya uygun | Dayanıklı ve düzenli yeşil sınırlar oluşturur. |
| Ligustrum vulgare L. | Kurtbağrı | Çalı | 2–4 m | Güçlü adaptasyon | Doğal ve kontrollü bitkisel sınırlar için güvenilir bir türdür. |
| Mahonia aquifolium (Pursh) Nutt. | Mahonya | Herdemyeşil çalı | 1–2 m | Yaprak ve meyve etkisi | Gölgeli kent alanlarında dört mevsim ilgi oluşturan seçkin çalıdır. |
| Philadelphus coronarius L. | Filbahri | Çalı | 2–4 m | Kokulu çiçek | Duyusal peyzaj tasarımlarında güçlü mevsimsel etki oluşturur. |
| Physocarpus opulifolius (L.) Maxim. | Dokuzkabuk | Çalı | 2–3 m | Yaprak ve kabuk etkisi | Çağdaş kent peyzajında doku çeşitliliği sağlayan karakter çalısıdır. |
| Pyracantha coccinea M.Roem. | Ateş dikeni | Herdemyeşil çalı | 2–4 m | Meyve ve dayanım | Güvenlik, yönlendirme ve görsel sürekliliği birlikte sağlayan işlevsel kent çalısıdır. |
| Rosa rugosa Thunb. | Japon gülü | Çalı | 1–2 m | Dayanıklılık | Kıyı ve kent peyzajında güçlü renk katmanı oluşturur. |
| Sambucus nigra L. | Kara mürver | Büyük çalı | 3–6 m | Çiçek ve meyve | Kent ekolojisini ve biyolojik çeşitliliği destekleyen doğal karakterli çalıdır. |
| Spiraea × vanhouttei (Briot) Zabel | Vanhoutte gelin tacı | Çalı | 2–3 m | Yoğun çiçeklenme | Geniş beyaz çiçek kitleleriyle mevsimsel vurgu oluşturur. |
| Symphoricarpos albus (L.) S.F.Blake | Beyaz kar yemişi | Çalı | 1–2 m | Beyaz meyve | Kış peyzajında görsel süreklilik sağlayan alt katman çalısıdır. |
| Tamarix tetrandra Pall. ex M.Bieb. | Ilgın | Büyük çalı | 3–5 m | Kent ve kıyı dayanımı | Hafif dokusuyla geçirgen ve doğal bitkisel kitleler oluşturur. |
| Viburnum lantana L. | Tüylü kartopu | Çalı | 2–4 m | Adaptasyon gücü | Doğal karakterli kent bitkilendirmelerinde kullanılır. |
| Viburnum opulus L. | Kartopu | Büyük çalı | 3–4 m | Çiçek ve meyve | Güçlü mevsimsel vurgu sağlayan seçkin kent çalısıdır. |
| Viburnum tinus L. | Defne yapraklı kartopu | Herdemyeşil çalı | 2–3 m | Kış çiçeklenmesi | Dört mevsim süreklilik sağlayan temel kent çalılarından biridir. |
| Hedera helix L. | Duvar sarmaşığı | Sarılıcı | 10–20 m | Dikey yeşil örtü | Sert kent yüzeylerini yumuşatarak mikroiklimi iyileştirir ve çevresel konforu artırır. |
| Parthenocissus quinquefolia (L.) Planch. | Amerikan sarmaşığı | Sarılıcı | 10–20 m | Sonbahar renklenmesi | Cephelerde mevsimsel değişimi güçlü biçimde yansıtır. |
| Parthenocissus tricuspidata (Siebold & Zucc.) Planch. | Boston sarmaşığı | Sarılıcı | 10–20 m | Cephe kaplama | Dikey yüzeyleri yeşil altyapının parçası hâline getirir. |
| Wisteria sinensis (Sims) Sweet | Mor salkım | Sarılıcı | 10–20 m | Güçlü çiçek etkisi | Pergola ve dikey yapılarda mevsimsel odak noktası oluşturur. |
